ส้มโอบ้านสวน

.

“เด็ดจากต้นวันนี้อย่าเพิ่งกินวันนี้ ปล่อยไว้ให้ทำใจเสียก่อนสองสามวัน อร่อยกว่ากันเยอะ” ปู่ตาย่ายายท่านสอนไว้ ลองดูก็จริงดั่งคำ ไอ้ที่เปรี้ยวก็จะอมหวาน ส่วนที่หวานก็จะหวานล้ำฉ่ำลิ้น

ส้มโอที่สวนเป็นพันธุ์พื้นเมือง ไม่ใช่พันธุ์รางวัลหรือพันธุ์ส่งออก เรียกรวม ๆ ว่าพันธุ์สิงห์เหนือเสือใต้น่าจะได้  ‘สิงห์เหนือ’ พ่อตอนมาจากต้นแม่ที่บ้านปู่ บ้านแม่ฮาว อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง รสชาติออกไปทางเปรี้ยวนำ ส่วน ‘เสือใต้’ นี่หวานเด่น แม่หิ้วขึ้นมาจากบ้านตาริมคลองดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี เลยไม่ทราบชื่อเสียงเรียงนามจริง ๆ ว่าเขาเรียกกันพันธุ์อะไร

สวนเรามีส้มโอไม่มากต้น ปลูกตรงนั้นแซมตรงโน้น นับดูได้แปดต้นเห็นจะได้ พอเหมาะพอสมแล้วกับแรงคนสองคนที่จะช่วยกันดูแล เพราะเรายังมีลำไย ผักหวานป่า ขนุน กล้วย มะพร้าว อะไรอื่นอีกโน่นนิดนี่หน่อยปลูกไว้ในสวน … ถามว่าแล้วมันขายได้จริงเหรอ?

ขายได้สิครับ … ถึงหน้าหนาวก็เป็นคราวของส้มโอ ปีที่แล้วส่งไปลองตลาดดูก็ติดตลาดดี ปีนี้ป้าแดงเจ้าเดิมขอให้ส่งไปให้อีก นี่ก็มีลูกค้าใหม่ที่นึกไม่ถึงมาก่อน คือเขาเอาไปเป็นเครื่องเคียงในยำปลาดุกฟูสำเร็จรูปพร้อมปรุงที่วางขายตามตลาด คงเอาไปเปรี้ยวแทนมะม่วง หลายคนน่าจะเคยได้เห็น เคยได้ลองซื้อมากินกันบ้างแล้ว

เกษตรธรรมชาติต้องผสมผสานหลากหลายครับ หัวใจอยู่ที่ชนิดไม่ใช่จำนวน ปริมาณผลผลิตที่พอเหมาะพอดีจะสร้างช่องทางทำเงินให้เราได้เสมอ แต่ไม่ใช่พอเห็นขายได้ขายดีเลยจะโค่นไอ้นั่นมาปลูกไอ้นี่แทน ซึ่งไม่น่าจะใช่ทางเลือกที่มั่นคงนัก ถ้ายังรักที่จะเสี่ยงก็คงห้ามกันไม่ได้ แต่พึงระลึกไว้เสมอถึงการกระจายความเสี่ยง มีให้มากชนิดเข้าไว้ แม้จะได้เงินน้อย แต่ก็ได้บ่อย ๆ สม่ำเสมอ

ในทุกวิกฤตที่ผ่านมา รัฐมักจะเลือกจัดฟูกนุ่ม ๆ ไว้ให้ผู้คนในแวดวงธุรกิจหรืออุตสาหกรรมล้มตัวลงนอนฝันดีก่อนใคร ซึ่งถ้ามองภาพรวมของประเทศแล้วก็อาจเป็นเรื่องที่จำเป็น เกษตรกรอย่างเรา ๆ ท่าน ๆ ก็เลยต้องร้องเพลงรอไปก่อน แต่จริง ๆ แล้วเราสามารถที่จะสร้างฟูกนุ่มไว้นอนเล่นได้ด้วยมือของเราเอง ถ้าเบื่อแล้วกับการรอคอยที่ไม่เคยมาถึงสักที

เราทำได้ครับ … เพียงสร้างความหลากหลายในไร่ในสวน ทำแต่พอกำลัง ไม่ทุ่มเทคาดหวังกับพืชตัวหนึ่งตัวใดจนเกินไป  สิ่งนี่เองที่จะเป็นฟูกไว้คอยรองรับเราเวลาล้มได้เป็นอย่างดี ยังจำ “จ้ำจี้ผลไม้” ที่เคยร้องเล่นสมัยเด็ก ๆ กันได้ไหมครับ

.

จ้ำจี้ผลไม้ แตงไทยแตงกวา
ขนุนน้อยหน่า พุทรามังคุด
ละมุดลำไย มะเฟืองมะไฟ
มะกรูดมะนาว มะพร้าวส้มโอ
ฟักแฟงแตงโม ไชโยโห่ฮิ้ว

.

นี่ขนาดจ้ำจี้เสร็จแล้วยังโห่ฮิ้วกันได้อีก ผมจึงไม่สงสัยเลยว่า “ทำไมเกษตรกรรุ่นก่อนเก่าถึงมีความสุขกว่าเกษตรกรรุ่นเรามากมายนัก”

.

.

pomelo_01

ทุกชีวิตในสวนเราดูแลกันตามสมควร ส้มโอก็เหมือนไม้อื่น ๆ ในสวน ดูแลทรงพุ่มให้โปร่ง ให้แดดตกต้องส่องถึง ไม่ต้องใส่ปุ๋ยเคมีให้สิ้นเปลือง บำรุงดินด้วยปุ๋ยหมักปุ๋ยคอกเพื่อให้ดินมีชีวิต มีพลังกลับไปบำรุงต้นอีกที ควบคุมโรคแมลงศัตรูพืชด้วยสมุนไพร ย้ำว่าเราควบคุมไม่ใช่กำจัด แน่นอนว่าผลผลิตย่อมมีเสียหายบ้างเป็นธรรมดา หนอนเจาะผลส้มโอร่วง เชื้อราทำให้ผิวไม่สวย แต่กับผมแล้วความเสียหายนี้อยู่ในวิสัยที่ยอมรับได้  แต่ปัญหาใหญ่ของสวนเราก็คือ ต้นส้มโอมันสูงมากกกกก …

.

pomelo_02

ไม่จำเป็นจริง ๆ อย่าขายเหมาสวน “แก่ก่อน ตัดก่อน” ค่อย ๆ เก็บกินไปเรื่อย ๆ ตามธรรมชาติ ส้มโอ (หรือพืชผลอื่นใด) ที่ถึงเวลาจริง ๆ จะมีคุณภาพ แม้จะดูหยุมหยิมเสียเวลา แต่มันเป็นการสร้าง first impression ให้ผู้บริโภคได้เป็นอย่างดี เพราะนอกเหนือจากความปลอดภัยแล้ว เรายังได้คัดได้เลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้เขาด้วย

.

pomelo_03

สวนผมไม่ใช่ตัวอย่างที่ดีนักในการจัดการสวนตามหลักสากลนิยม แต่วิถีเกษตรธรรมชาติที่ได้ลองปฎิบัติมาก็ให้ผลดีไม่หนีไปจากระบบเกษตรแผนใหม่เท่าใดนัก เป็นบทพิสูจน์ในแง่ปริมาณและคุณภาพของผลผลิตได้ในระดับหนึ่ง ส่วนเรื่องชีวิตความเป็นอยู่ เราจะตัดสินว่ามันดีขึ้นหรือเลวลงได้นั้น ต้องมีอีกหลายปัจจัยที่ควบคุม มีอีกมากข้อจำกัดที่เกี่ยวข้อง มันขึ้นกับ ‘วิธีคิด’ ของแต่ละคน ซึ่งแตกต่างหลากหลายเป็นปกติธรรมดา เหมือนความหลากหลายของพืชพรรณในสวนหรือมวลไม้ในป่านั่นละครับ

.

.

9 thoughts on “ส้มโอบ้านสวน

  1. บ้านผม เขาเรียก ปล่อยทิ้งไว้ให้ลืมต้น

    ลืมต้นลืมเปรี้ยว (อาจจะหวานกว่าเดิม) เขาว่างั้นนะ?

    ที่นี่หนาวไหม ?

  2. หนาวครับ แต่ไม่นาน … ไม่สมใจ

    แถวนี้เขาให้ดูฝักมะขาม

    ปีนี้มะขามในสวนออกฝักมาสวยเชียว ไม่งอก่องอขิง แสดงว่าไม่หนาวมาก

    ยิ่งงอ ยิ่งหนาว เขาว่างั้น

    ก็จริงอย่างที่ว่า

    ที่โน่นล่ะเป็นไง ?

  3. You have such a great blog. Please keep blogging.
    I like to follow your sustainable farm and wish you a good luck.
    Happy new year in advance kha.

  4. จ้ำจี้ผลไม้นี่มันบ่งบอกถึงวัยนะเว้ย…

    เด็กสมัยนี้เขาไม่รู้จักกันแล้วคุณน้อง😉

  5. พี่บวก …
    จริงอ่ะ มันไม่เล่นกันแล้วเหอ ผมยังเล่นอยู่เลยไอ้จ้ำจี้เนี่ย
    ผมมันพวก forever young ครับคุณพี่😆

    kung …
    ขอบคุณครับ
    สวัสดีปีใหม่ล่วงหน้าเช่นกัน🙂

  6. ส้มโอขาวอวบน่ากินมั่ก ๆ แถวบ้านเราเขาก็เรียกว่า ปล่อยให้ลืมต้นเหมือนกัน แต่เราเป็นคนชอบกินเปรี้ยว (และเป็นคนความจำสั้น) ก็เลยไม่ต้องรอให้ลืมต้น ฮ่า ๆๆ

    พูดเรื่องส้ม รู้จักส้มจีนไหมอ่ะค่ะ เปลือกสีส้มจัด ลูกใหญ่ ๆ ประมาณเดียวกับฝรั่งเวียดนามเลยอ่ะ ถ้า ๑ ลูกกินคนเดียวนี่อาจจะจุกได้ อันนี้เก็บมาแล้วต้องปล่อยให้ลืมต้นสักอาทิตย์หนึ่ง ไม่งั้นจะเปรี้ยวมากกกก

    ปล. สวัสดีปีใหม่ด้วยค่ะ🙂

  7. ส้มโอสวนนี้ต้องทำใจก่อนครับ ลืมทันทีทันใดไม่ได้ เดี๋ยวช้ำใน

    ส้มจีน = ส้มที่มาจากประเทศจีน ?
    ไม่รู้อ่ะครับ รู้จักแต่ส้มจี๊ดส้มจุก
    ส้มปีศาจรึป่าว ใหญ่เท่าฝรั่งเวียดนาม ไอ้เปลือกสีส้มจัด ๆ นี่มันส้มซันควิซไม่ใช่เหรอ

    ปล. เช่นกันครับ🙂

  8. ชอบบรรยากาศของสวนและแนวความคิดของเจ้าของสวนค่ะ ขนาดกี่ไร่คะ หากไม่เป็นการรบกวนเกินไปนัก จะขอเข้าชมสวนจะได้ไหมคะ เข้าใจว่าน่าจะอยู่ใกล้ ๆ กทม. ใช่ไหมคะ ดิฉันเป็นคนรักต้นไม้และชอบบรรยากาศสวนมาก ๆ และ กำลังปลูกฝังให้ลูก ๆ รักธรรมชาติให้มาก

  9. ไม่รบกวนเลยครับ
    ติดที่สวนผมอยู่ลำพูน
    ไกลกรุงเทพฯ ไปนิด
    แต่ถ้าติดใจบรรยากาศและแนวคิดแบบนี้
    ขอแนะนำ “ชุมชนคอยรุตตั๊กวา” หรือ “ชุมชนคลองลำไทร”
    ใกล้แค่ปลายจมูก อยู่แถวหนองจอกนี่เอง
    ผมคิดว่าที่นี่มีเมล็ดพันธุ์ดี ๆ ไว้ให้คุณเลือกปลูกไว้ในหัวใจลูก ๆ ของคุณอย่างมากมายทีเดียว
    ถ้ายังไม่จุใจ ปราชญ์ชาวบ้านเรามีอยู่เต็มแผ่นดินครับ ลองค่อย ๆ เสาะหาศึกษาเอา

    ด้วยมิตรภาพ
    🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s