ความจริงอีกด้านของไฟป่า again

.

ถ้าไม่ให้สันนิษฐานที่ว่า “ชาวบ้านเผาป่าเพื่อล่าสัตว์และหาของป่า” หรือ “เจ้าหน้าที่เผาป่าเพื่อของบประมาณ” แล้วตอบได้ไหมครับว่าไฟป่าเกิดจากอะไร เรื่องนี้เป็นประเด็นสำคัญนะครับที่จะต้องเข้าใจ เพื่อให้เห็นภาพรวมและรายละเอียดที่มีอยู่ เพราะเดี่ยวนี้มีหลายประเด็นมากที่พูดถึงเรื่องของสาเหตุของไฟป่า เช่น มาจากพม่า หรือจากชาวบ้าน ฯลฯ หน่วยงานของรัฐเองก็ออกมาบอกว่าไฟป่าเกิดจากคน 100 เปอร์เซ็นต์ และมีแนวโน้มว่าเป็นชาวบ้านทั้ง 100 เปอร์เซ็นต์ด้วย ดูจากป้ายรณรงค์ก็ได้ครับ ความคลุมเคลือดังกล่าวจะทำให้การบริหารจัดการไฟป่าที่เกิดขึ้นไม่สามารถทำได้ดีนัก การที่เจ้าหน้าที่เข้าไปเรียนรู้วิธีการในการจัดการไฟป่ากับชาวบ้านอาจทำให้สถานการณ์บางอย่างดีขึ้น ขอแนะนำนะครับ เพราะการที่จะรอให้ชาวบ้านเข้าไปเรียนรู้กับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติการคงยาก อย่างไรเสียเจ้าหน้าที่ก็ควรจะเป็นฝ่ายที่ก้าวเข้าไปก่อนนะครับ

Comment by phat — March 28, 2008 @ 4:30 pm

.

เป็นความเห็นจาก ความจริงอีกด้านของไฟป่า ที่เคยเขียนไว้ก่อนหน้านี้ ขอบคุณคุณ phat สำหรับความคิดเห็นนี้นะครับ ผมคิดว่ามีอีกหลายคนที่รู้สึกอย่างนี้เช่นกัน เลยขอแสดงความคิดเห็นจากจุดที่ผมยืนอยู่ แลกเปลี่ยนกัน

ไม่ปฏิเสธล่ะครับว่า ไฟป่าบ้านเราร้อยทั้งร้อยมาจากน้ำมือมนุษย์ แต่ผมไม่เห็นประโยชน์อันใดในการที่จะคาดคั้นหาว่าใครผิด เรื่องอย่างนี้มัน more than meets the eye ครับ มีใครอยากมาระกำลำบาก ขัดสนข้นแค้น อย่างนี้บ้าง ชีวิตที่ทำมาหากินรอบผืนป่าถ้าไม่ได้เกิดและโตที่นี่ ก็ล้วนเป็นผลพวงของความเหลื่อมล้ำทางสังคมทั้งสิ้น ที่ผลักดันพวกเค้ามา หรือไม่ใช่?

ไฟป่ามีทุกปีและมีมานาน แต่ความรุนแรงและผลกระทบต่อมนุษย์เพิ่งจะปรากฏให้เห็นชัดเจน พร้อมๆ กับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกเริ่มปะทุ ปัญหาที่คุณรับรู้ในวันนี้ ไม่ได้เกิดจากไม้ขีดหนึ่งก้านของชาวบ้านเท่านั้น กิจวัตรประจำวันของทุกชีวิตบนโลกนี้ทั้งกิน ขี้ ขี่ ขับ หรือหยิบจับอะไร ก็ล้วนเป็นชนวนเหตุแห่งปัญหาทั้งสิ้น ทุกคนมีส่วนก่อให้เกิดปัญหานี้อย่างเท่าเทียมกันทั้งนั้นครับ ไม่ว่าจะอยู่ในชนบทหรือในเมือง

.

.

ในฐานะชาวบ้านคนหนึ่ง อยากจะบอกว่า การบริหารจัดการไฟป่าในประเทศไทย ไม่ควรมองในประเด็นทางเทคนิควิธีการหรือตัวบทกฎหมายเพียงอย่างเดียว ยังมีเรื่องราวของวิถีชีวิต วัฒนธรรม เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “การทำการเกษตร” บ้านเราใช้ไฟเป็นเครื่องมือในการเตรียมพื้นที่การเกษตรมานาน จนฝังรากลึกลงไปในวิถีชีวิตของเกษตรกรไทย ในมุมมองของชาวนา ชาวไร่ การกำจัดเศษวัชพืชด้วยการเผานั้นเป็นการลดค่าใช้จ่ายด้านการเตรียมพื้นที่ทำกิน ลดปัญหาการใช้สารเคมีในการฆ่าแมลงศัตรูพืช การปรับเปลี่ยนทัศนคติดังกล่าวต้องให้เวลาในการปรับตัว ไม่ใช่การบังคับ

ซึ่งในความเป็นจริง เกษตรกรหรือชาวบ้านอย่างเราเรา มีการทบทวนและปรับเปลี่ยนกิจกรรมการเกษตรในแปลงตัวเองมาเรื่อยๆ เป็นระยะๆ แล้วครับ ในรูปแบบของเกษตรผสมผสานที่สามารถใช้ศักยภาพของผืนดินได้ทุกตารางนิ้ว ทำการเกษตรได้ตลอดทั้งปี ทำให้วัชพืชมีน้อย เป็นการลดการเผาได้อย่างยั่งยืน

และขอยืนยันอีกครั้งว่า การไม่มีไฟป่าเกิดขึ้นเลย เป็นสิ่งที่อันตรายอย่างยิ่ง

การสะสมของปริมาณเชื้อเพลิงที่มากเกินไปนั้น เมื่อเกิดไฟป่าขึ้น ไม่ว่าคุณจะมีกำลังคนและอุปกรณ์ในการดับไฟป่าที่ทันสมัยมากมายเพียงใด ก็ยากจะควบคุม เพราะความรุนแรงของไฟมันทบเท่าทวีคูณ ดูสหรัฐอเมริกาเป็นตัวอย่าง ดังนั้นไฟป่าที่มีความรุนแรงไม่มากนักซึ่งเกิดขึ้นเป็นประจํานั้นจึงมีความสําคัญ ทั้งเพื่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศป่าไม้บางประเภทและลดการสะสมของเชื้อเพลิงในผืนป่า

วิธีแก้ปัญหาไฟป่านั้นง่ายนิดเดียวครับ คือ หนึ่ง-เอาคนออกจากป่า และ สอง-เอาเชื้อเพลิงออกจากป่า ซึ่งบ้านเราทำได้ยากทั้งสองอย่าง แล้วคุณว่าอย่างไหนทำได้ง่ายกว่ากัน?

สำหรับผม เราจำเป็นต้องลดปริมาณเชื้อเพลิงครับ ชาวบ้านอย่างพวกผมนอกจากปัญหาสุขภาพจากหมอกควันที่ต้องเจอเหมือนคุณๆ แล้ว พวกผมยังต้องเผชิญกับความสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินจากความรุนแรงของไฟป่าเป็นเด้งที่สอง ฉะนั้นเราจึงต้องพยายามปรับวิถีของไฟให้อยู่ในวิสัยที่เราควบคุมได้ การชิงเผาจึงเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดในสถานการณ์เช่นนี้

ไฟจากการเผาของชาวบ้านแค่สามสี่เดือนก็เลือนหาย แต่ไฟจากกระบวนการอุตสาหกรรม ไฟจากการคมนาคมขนส่งที่พวยพุ่งอยู่ตลอด ๒๔ ชั่วโมง … มีใครเคยรู้สึกระคายเคืองกับมันบ้างหรือเปล่า?

.
.

9 thoughts on “ความจริงอีกด้านของไฟป่า again

  1. สวัสดียามบ่ายเจ้า…บ้านสวนเฮือนผักหวาน

    กิ๋นน้ำเย๋นชื่นไจ๋ดับร้อนยามบ่ายวันอาทิตย์ก่อนนะเจ้า

    เคยได้ยินกำนี้ก่เจ้า “แนวกันไฟ” เป็นการชิงเผาก่อนที่ป่าจะโดนเผาจริงๆ อย่างที่คุณทำน่ะล่ะเจ้า

    อ่านแล้วข้าเจ้ากึ๊ดผ่อ…มติการประชุมคณะรัฐมนตรีประจำวันที่ 8 มกราคม 2551 การเตรียมการแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่า ปี 2551 ในสมัยรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์
    ที่ห้ามเผาป่าในห้วงฤดูแล้ง

    คนกึ๊ดบ่ไจ้คนพื้นที่นี่หนาท่าน…บ่ได้ลงพื้นที่อู้กั๋บชาวบ้านอีกต่างหาก…จะอี้แล้วสั่งไปเปิ้นก็บ่ฮู้ความ

    ข้าเจ้าบ่ฮู้ดอกหนา ด้วยช่วงที่หมอกควันปกคลุมเมืองเจียงใหม่ปีที่แล้ว ข้าเจ้าบ่อยู่
    มาปีนี้ ปี้สาวก็บอกตั้งแต่ก่อนปี๋ใหม่แล้วว่า “ถ้าอากาศหนาวมากจะอี้ เห็นทีเมืองเจียงใหม่คงจะมีหมอกควันเยอะอีกเป๋นแน่แต้”

    บ่ฮู้ดอกท่าน…อากาศหนาวเกี่ยวอะหยังกั๋บหมอกควันฤดูแล้ง

    มีคนตั้งคำถามได้ชวนคิดเชียวท่านว่า “เมื่อก่อนไม่มีไฟป่า ชาวบ้านเผาป่ากันมากกว่าทุกวันนี้ด้วยซ้ำ ไม่เห็นจะมีปัญหาเรื่องหมอกควันเดือนร้อนเหมือนตอนนี้เลย ถ้างั้นสาเหตุที่แท้จริงของหมอกควันเกิดจากอะไรหนอ”

    ปล.ก๋วยเตี๋ยวหมูยอดผักหวานป่าข้าเจ้ายะเองลำแต้ๆ เจ้า
    เสียดายมีให้กิ๋นเพียงมื้อเดียว

  2. กลับมาอ่านทวนอีกที รู้สึกว่าความคิดของตัวเองค่อนข้างเห็นแก่ตัวไปหน่อย แต่มันจำเป็นจริงๆ รำคาญใจที่อะไรนิดอะไรหน่อยก็ชาวบ้าน หาใครไม่ได้ก็โยนให้ไอ้ปื้ดซะงั้น มันง่ายเกินไปรึเปล่า

    อากาศเย็นเป็นเพราะความกดอากาศสูง ยิ่งเย็น หมอกควัน ฝุ่นละออง ยิ่งถูกกดให้ต่ำเตี้ยเรี่ยดิน ลอยอ้อยอิ่ง สร้างความเดือดร้อนรำคาญ

    แต่เดิมที่ธรรมชาติยังสมดุล หมอกควันจะถูกพัดพาและชะล้างด้วยกระแสลมและสายฝน ยามร้อน ผืนป่าอันอุดมจะคายน้ำระบายร้อน เพิ่มความชิ้นมหาศาลให้กับบรรยากาศ เมื่อลอยขึ้นปะทะมวลอากาศร้อน ก็กลั่นตัวลงมาเป็นฝน ช่วยบรรเทาไอร้อน-ไอพิษ

    แต่เป็นมนุษย์เรานั่นเองที่ทำลายดุลนั้นจนแหลกคามือ

    ปล. ติ๊ดหน้าก่ได้กิ๋นแหม มันตึงแตงยอดมากุ๊ติ๊ดนะ ตี้สวนผมก่มีไวไวหมูสับผักหวาน แกะซองเองกับมือ ลำขนาด

  3. อืม…จริงสิ…นี่มันหลักการง่ายๆ เลยนะท่านเจ้าของส่วนผักหวาน

    อากาศเย็นทำให้ความกดอากาศสูงกดหมอกควัน ฝุ่งละอองที่มองไม่เห็นให้ต่ำลง
    เหมือนกรุงเทพช่วงที่อากาศเย็นนั่นล่ะหนา ที่ข้าเจ้ามักถามตัวเองว่าตกลงมันหมอกหรือฝุ่นควันกันแน่

    ที่โทษชาวบ้านนั้น…เป็นธรรมดาของภาครัฐเมื่อมีเหตุการณ์ผิดปกติภาครัฐก็ต้องหากลุ่มคนมารองรับความผิด ใครกันจะเหมาะสมเท่าชาวบ้านผู้มิมีปากเสียง

    แม้นชาวบ้านจะบอกว่านี่คือภูมิปัญญาพื้นบ้านของตนมาแต่ไหนแต่ไรในการป้องกันไฟป่า
    แต่เจ้าหน้าที่รัฐก็มิเห็นว่ามันถูกมันควรดอกหนาท่าน

    ในทางกลับกัน…ลองให้ฝรั่งออกมาพูดสิว่า…การเผาป่าช่วงหน้าแล้งของชาวบ้านนี่ดีจริงๆ มันเป็นการป้องกันไฟป่าที่ได้ผลดียิ่งนัก
    รับรองเลยเจ้าคะ…รัฐฯท่านรีบเปลี่ยนท่าทีโดยพลัน

    เพราะภาครัฐยังคงดูถูกความคิดของชาวบ้าน
    เพราะภาครัฐทะนงตนว่าอยู่เหนือชาวบ้าน
    แต่กับต่างชาติ ภาครัฐเราหงอฝรั่งยิ่งกว่าอะไรดี

    โอ้ว…พอดีกว่าเจ้าคะ…เดี๋ยวข้าเจ้าปากเสียไปมากกว่านี้

    อา…ติ๊ดหน้าข้าเจ้าก็จะได้กิ๋นผักหวานป่าอีกหรือนี่ ดีไจ๋ขนาด กึ๊ดว่ามันออกแค่รอบเดียวเท่านั้น

    เปลี่ยนเป็นแกงเลียงดีกว่าเจ้า อยากกินฟักทองด้วยน่ะหนา

  4. ตั้งแต่เป็นแม่นาคนี่ .. ดุเอาเรื่องแฮะ

    ประชาชนต้องดุอย่างนี้แหละครับ ‘รัฐ’ ก็เหมือนกับหมา เจ้าของต้องทำให้มันเกรง

    ไม่งั้นถ้าไม่เลียปาก มันก็แว้งกัดเอา

    อย่างที่เจออยู่ทุกวันนี้

  5. เรียน คุณ ธีรเดช

    ชื่อพลอย จากรายการเหรียญ๓ด้านนะคะ
    ตอนนี้ทางพลอยกำลังทำรายการตอน เผาป่า ซึ่งแน่นอนอยู่แล้วว่า
    คำตอบในใจของหลายๆคนมองว่าเผาป่า = ไม่ดี
    แต่ว่าเรายังอยากตีแผ่ประเด็น หรือมุมมองอีกแง่นึง ซึ่งมองแบบเข้าใจชาวไร่ ชาวนา ชาวบ้าน
    ที่จำเป็นต้องใช้วิธีเผาด้วยเหตุผลต่างๆ ที่หลายคนมองข้ามไป
    ตรงนี้ เลยได้เจอบทความของคุณ และเห็นว่าน่าสนใจมากๆค่ะ เลยอยากเข้าไปสัมภาษณ์คุณธีรเดช
    ซึ่งมันจะเป็นประโยชน์ต่อประชาชนทั่วไปมากๆเลยล่ะค่ะ
    คุณธีรเดช ว่ายังไง รบกวนติดต่อกลับมาได้มั๊ยคะ
    ที่ 086-3773330 หรือ 086-6690037 ชื่อพลอยนะคะ ขอบคุณมากค่ะ

    ปล. พลอยสมัคร Facebook และส่งข้อความอย่างตัว copy ด้านบนไปให้ แต่เพื่อความมั่นใจว่าโอกาสที่
    ข้อความจะไปถึงนั้นจะมีมากขึ้น เลยส่งทางนี้ด้วย ถ้าเป็นการรบกวน พลอยต้องขอโทษนะที่นี้ด้วยนะคะ ^___^

  6. ไฟป่ามันเกิดขึ้นได้ยังไงผมก็ยังสงสัยอยู่เลยจนถึงตอนนี้ ก็ยังมะหายสงสัยสักกะที เหอะๆ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s