ทำเกษตรให้เป็นสุข

.

เข้าสู่หน้าหนาวอีกครั้ง เป็นช่วงเวลาพักตัวของพืชพรรณ หยุดการเจริญเติบโต ลดการใช้พลังงาน สะสมอาหาร เพื่อใช้เดินทางผ่านฤดูร้อนแห้งแล้ง แล้วรอที่จะผลิใบรับฝนแรกของปีต่อไป

ผมอยู่กับวงจรชีวิตเช่นนี้มาร่วม ๑๐ ปี นับแต่วันที่ลงจอบแรกบนผืนดินนี้ มีโอกาสได้เรียนรู้และทดลองทำเกษตรธรรมชาติมาตลอด ประมวลจากปรัชญาและแนวคิดของปราชญ์ชาวบ้านของเราหลาย ๆ ท่าน พอที่จะสรุปได้ ๒-๓ แนวทางในการทำการเกษตรที่ให้ความสุขและอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างลงตัว
.
.

………………..

เริ่มจากต้อง ปรับแนวคิด เสียใหม่ในทุก ๆ เรื่อง ทั้งแนวคิดการทำเกษตรที่พึ่งพาธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่พึ่งการตลาด ปรับชีวิตให้พออยู่พอกิน ไม่หวังผลอย่างรวดเร็ว มีศรัทธาในแนวคิดพึ่งตนเอง

เพิ่ม การออม ในหลายรูปแบบ เช่น ออมน้ำ ออมดิน ออมต้นไม้ใหญ่

น้ำเป็นที่มาของสิ่งมีชีวิตทั้งพืช สัตว์ และมนุษย์ การทำการเกษตรเชิงเดี่ยวจะไม่ได้ออมน้ำไว้ใช้ เพราะเน้นว่าที่ดินทุกตารางนิ้วมีไว้ปลูกพืชเพื่อขาย เมื่อเกิดการแปรปรวนของปริมาณน้ำฝน เกษตรกรจึงได้รับผลกระทบมาก

การออมดินในความหมายของการออมความอุดมสมบูรณ์ของดิน การทำเกษตรธรรมชาติมีความหลากหลายของพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ มูลสัตว์ ใบไม้ร่วงทับถมเน่าเปื่อยกลายเป็นปุ๋ยบำรุงดิน หญ้าและวัชพืชช่วยคลุมดิน ลดการระเหยของน้ำเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผืนดิน ทุกอย่างเป็นการเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินที่ได้ผลและยั่งยืน

การออมต้นไม้ใหญ่ ทำให้มีปัจจัย ๔ ครบทั้งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และยาสมุนไพรรักษาโรค สัตว์ต่าง ๆ เช่น นก งู กบ เขียด มีที่พักอาศัย และที่สำคัญต้นไม้ใหญ่เหล่านี้จะกลายเป็นบำนาญชีวิตของเราในอนาคต

ต้องผสมผสาน ความหลากหลายทางชีวภาพ ความหลากหลายทางชีวภาพช่วยให้เศรษฐกิจดีขึ้น เราสามารถลดรายจ่ายด้านอาหารการกินลงได้ เพราะเราปลูกและเลี้ยงทุกอย่างที่ต้องกินต้องใช้ เมื่อมีเหลือก็แจกญาติสนิทมิตรสหาย ทำให้เกิดความสามัคคีรักใคร่และพึ่งพากันเองได้ เหลือแจกก็ขายช่วยให้มีรายได้เพิ่ม ปลดเปลื้องหนี้สินได้และมีเงินออม

ความหลากหลายทางชีวภาพยังช่วยให้ระบบนิเวศดีขึ้น ต้นไม้ที่หลากหลายทำให้มีแมลงที่หลากหลายและควบคุมกันเอง มีสัตว์กินแมลง เช่น นก กบ เขียด มาอาศัยเพราะมีอาหารสมบูรณ์ การเป็นอาหารของกันและกัน พร้อมควบคุมกันเองทำให้ห่วงโซ่อาหารครบวงจร เกิดความยั่งยืน ไม่ต้องซื้อปุ๋ยเคมี ยาฆ่าหญ้า และยาฆ่าแมลง ลดการพึ่งพาภายนอก ช่วยให้พึ่งตนเองและพึ่งพากันเองได้

………………..

ปัญหาหนี้สินของเกษตรกรมักจะถูกนำมาเป็นข้ออ้างหรืออุปสรรคทุกครั้งในการขับเคลื่อนกระบวนการส่งเสริมระบบเกษตรยั่งยืนในประเทศไทย เท่าที่สังเกตเกษตรกรไทยส่วนใหญ่ยังแก้ไขปัญหาหนี้สินของตัวเองบนวิถีการเกษตรเชิงเดี่ยวที่มีความเสี่ยงสูง ทั้งที่ตัวอย่างก็มีให้เห็นมากมายว่าระบบเกษตรยั่งยืนหรือเกษตรผสมผสานสามารถปลดหนี้และมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นได้ ดูได้จากชีวิตของผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิม พ่อคำเดื่อง ภาษี ครูบาสุทธินันท์ ปรัชญพฤทธ์ หรือปราชญ์ชาวบ้านท่านอื่น ๆ ปัญหาจึงไม่ได้อยู่ที่วิธีการแต่อยู่ที่ตัวเกษตรกรเองว่าพร้อมที่จะปรับแนวคิดของตนเองได้มากน้อยแค่ไหน

สำคัญที่ก้าวแรกกับการปรับความคิดและจิตใจของตนเอง ซึ่งถ้าผ่านขั้นนี้ไปได้ส่วนที่เหลือก็ไม่ใช่เรื่องยาก กับตัวเองก็ก้าวถอย ๆ กับขั้นนี้มาแล้วก็หลายครั้งจนกระทั่งทุกวันนี้ ก็พอจะสรุปได้ว่าไม่สามารถนำมาใช้ได้ทั้งหมดแต่ประยุกต์เอาบางส่วนมาผสมผสานกับเทคโนโลยีสมัยใหม่บ้างเพื่อทดแทนหรือลดภาระบางอย่าง ผมค่อนข้างโชคดีตรงที่ไม่มีหนี้สิน ทำให้สามารถทำในสิ่งที่คิดได้บ้าง

.

ชีวิตของคนปลูกต้นไม้ ชีวิตของเกษตรกร เพื่อให้ได้มาซึ่งความสุขที่ยั่งยืนต้องอาศัยการสั่งสมและการรอคอยอย่างอดทนเท่านั้น

.

5 thoughts on “ทำเกษตรให้เป็นสุข

  1. ไม่ใช่ปุ๋ย ไ ม่ใช่ยา ไม่ใช่ฮอร์โมน ไม่ใช่วิตามิน แต่เป็นยิ่งกว่าปุ๋ย ยิ่งกว่ายา ยิ่งกว่าฮอร์โมน ยิ่งกว่าวิตามิน ใช้ได้กับพืชทุกชนิด และสัตว์ทุกชนิด

    ต้นไม้งาม ออกดอก ออกผล ช่วยลดต้นทุนเพิ่มผลผลิต ต้านทานโรคได้ดี โดยสารสกัดจากธรรมชาติ
    100% สนใจติดต่อสอบถามได้ที่ 0871550310
    ดูรายละเอียดและสั่งซื้อ คลิกเลย http://www.poodangrak.com

  2. บ๊ะ! บล็อกเรามีโฆษณามาแปะกะเค้าด้วยวุ้ย เก็บค่าที่ดีมั้ยเนี่ย

    เสียใจนะครับ พอดีทั้งปุ๋ยทั้งยาผมทำเองหมดเลย และ ไม่มีอะไร ๑๐๐% ครับ
    ใครสนใจโปรดใช้วิจารณญานและความเสี่ยงส่วนตัวเอาเองนะครับ

    ผมไม่เกี่ยว

  3. เห็นด้วยกับที่คุณธีเขียนทุกประเด็นเลยค่ะสำหรับชีวิตเกษตรกร 10 ปีของคุณธีบนผืนดินบ้านสวน ส่วนของพี่เพิ่งจะเริ่มก้าวแรก ก้าวไปทีละก้าวค่ะ (แต่มั่นคง) หลาย ๆ คนในหมู่บ้านที่พี่อยู่เขาผ่านมาตรงบ้านพี่เขาจะพูดกันเสมอว่ามันจะไปรอดมั้ยวะ คนกรุงเทพ มาทำไร่ทำสวนแล้วไม่ใช้ยาฆ่าหญ้า แต่ตัดหญ้าค่ะ ไม่เผา แต่จะปล่อยให้ย่อยสลายเอง ไมใช้ปุ๋ยเคมี แต่ใช้ปุ๋ยที่หมักเอง ต้นไม้ปลูกมันหมดทุกอย่างเท่าที่หาได้ ไอ้โน่นก็อยากปลูก ไอ้นี่ก็อยากปลูก ไม้ดอก ไม้แดก (พูดจริงค่ะ) ไม้ไร้สาระของคนในหมู่บ้าน พี่ปลูกหมด ชีวิตของเราไม่ได้วิ่งหาเงินค่ะ ถึงอยู่ได้อย่างเรียบง่าย ก้าวไปอย่างช้า ๆ ซึ่งสวนทางกับหลาย ๆ คนที่ถามพี่ว่าคิดยังไงไมเสียดายความรู้ที่เรียนมากันหรือไง เงินเดือนไม่มี ได้แต่รอผลผลิต ตอบได้อยางเต็มปากว่าไม่เสียใจ และไม่เสียดายอะไรทั้งนั้น ดีใจและภูมิใจกับการเป็นเกษตรกรจริง ๆ อย่างเต็มตัว ที่ไม่ใช่เกษตรกรแบบนายทุน ตรงประเด็นที่ว่า เหนือยแต่เต็มไปด้วยความสุขค่ะ ..

  4. ชีวิตของคนปลูกต้นไม้ ชีวิตของเกษตรกร เพื่อให้ได้มาซึ่งความสุขที่ยั่งยืนต้องอาศัยการสั่งสมและการรอคอยอย่างอดทนเท่านั้น
    บทความดี สำหรับเกษตรกรครับ เป็นประโยชน์

  5. เห็นด้วยค่ะ ดิฉันกับสามีเป้าหมายในชีวิตนี้ไม่ได้หาเงินเพื่อหวังร่ำรวย แต่จะหาความสุขและพอมีพอกิน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s